Tentoonstelling

Elektrificatie in stroomversnelling

Op 15 mei 1938 kwamen in één klap 90 elektrischte treinstellen Mat’36 op het spoor. Het was het sluitstuk van een grote operatie van de Nederlandse Spoorwegen waarbij het ‘middennet’ werd geëlektrificeerd. Stoomlocomotieven moesten plaats maken voor modern elektrisch materieel. Het Spoorwegmuseum blikt in de tentoonstelling ‘Onder Hoogspanning, elektrificatie in stroomversnelling’ terug op de elektrificatie van het spoor in 1938. Pronkstuk van de tentoonstelling is het prachtig gerestaureerde treinstel Mat'36 252.

De tentoonstelling ‘Onder Hoogspanning’ liet op interactieve wijze zien wat elektrificatie inhoudt. Wat is er nodig om een spoorlijn te elektrificeren, hoe werkt een elektrische trein en welke innovaties waren er? Bezoekers konden zelf onder de trein kijken naar de elektrische installatie en met interactieve spellen en touchscreens de werking van elektriciteit ontdekken.

Restauratie Mat'36

Centraal in de tentoonstelling stond het gerestaureerde elektrisch treinstel Mat'36 252. Dit treinstel ging in 1968 uit dienst en werd van de sloop gered door de Stibans, de STIchting tot Behoud van Af te voeren Nederlands Spoorwegmaterieel. Met steun van de Stibans en de Vereniging Vrienden van het Spoorwegmuseum is de Mat’36 nu geheel gerestaureerd en voor het eerst te zien in het Spoorwegmuseum.

Het ontwerp van de Mat’36 was afgekeken van de dieselelektrische treinen (Mat’34) die twee jaar eerder waren gebouwd, maar was nog altijd revolutionair. De gestroomlijnde vorm droeg niet alleen bij aan hogere snelheden, maar ook aan het moderne imago dat NS zich in die periode graag wilde aanmeten. Het interieur was modern vormgegeven met o.a. buisframe banken en men probeerde met de zogenoemde in- en uitborden reizigers te sturen zodat er sneller in- en uitgestapt kon worden. De treinen waren voor het eerst voorzien van schijfremmen, revolutionair voor die tijd. Nieuw was ook dat de treinen uit de serie Mat’ 36 volledig gelast en niet meer geklonken waren. Daardoor was hun gewicht lager en konden hogere snelheden van 125 km/u worden gehaald.

De restauratie van de Mat’36 252 is echt een uniek project, waarbij het museum een elektrische trein vanaf nul weer helemaal heeft opgebouwd. Dit is nog nooit gedaan. Als je nu de trein binnengaat dan ruikt hij weer als nieuw. Heerlijk is dat!

Auteur: Erik Plomp Conservator

Documentaire

Het Spoorwegmuseum volgde de restauratie van de Mat'36 op de voet en maakte daarvan een boeiende documentaire die te zien is op Spoorwegen TV, 24Trains en het YouTube-kanaal van het Spoorwegmuseum.