16 Jaarrekening

Vestigingsplaats en inschrijving handelsregister
Stichting Nederlands Spoorwegmuseum (hierna: ‘Spoorwegmuseum’) is feitelijk en statutair gevestigd op Maliebaanstation 16, 3581 XW te Utrecht en is ingeschreven bij het handelsregister onder nummer 41178462.

Activiteit
Het Spoorwegmuseum heeft als statutair doel “het in stand houden van een Spoorwegmuseum door het bijeenbrengen, in eigendom of bruikleen verkrijgen, conserveren en exposeren van voorwerpen die uit een geschiedkundig oogpunt of anderszins van belang zijn voor de kennis van het spoor- en tramwegwezen en het openbaar vervoer in het algemeen en dat van Nederland in het bijzonder”

Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen met een verwachte looptijd van maximaal een jaar worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij anders vermeld. De overige voorzieningen waarop het effect van tijdswaarde materieel is, worden gewaardeerd tegen contante waarde. De mutatie in de voorziening als gevolg van rentetoevoeging wordt gepresenteerd als rentelast.

Groot onderhoud
Het Spoorwegmuseum is voor het museumcomplex en de bijbehorende bedrijfswoning en het beheren en behouden van haar collectie gedeeltelijk verantwoordelijk voor het onderhoud. De voorzieningen ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud worden bepaald op basis van de te verwachten kosten voor het museum over een reeks jaren. De voorziening groot onderhoud wordt gewaardeerd tegen nominale waarde.

Langdurig zieken
De voorziening langdurige ziekte wordt gevormd voor op balansdatum bestaande verplichtingen tot het in de toekomst doorbetalen van beloningen aan personeelsleden die op balansdatum naar verwachting blijvend of geheel niet in staat zijn om werkzaamheden te verrichten door ziekte of arbeidsongeschiktheid. De voorziening loondoorbetaling bij ziekte wordt opgenomen tegen de nominale waarde van de verwachte loondoorbetalingen gedurende het dienstverband.

Lang- en kortlopende schulden
Lang- en kortlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van langlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Lang- en kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.

De voorziening voor oninbare debiteuren wordt gebaseerd op de individuele beoordeling van de vorderingen. Een dergelijke voorziening wordt ultimo boekjaar 2023 niet noodzakelijk geacht.

Het vermogensbeleid van het Spoorwegmuseum is dat het uitsluitend wordt gefinancierd met stichtingsvermogen en niet door middel van aangegane leningen bij derden.

In 2021 is een coronabestemmingsreserve opgebouwd om eventuele na-ijleffecten van de pandemie op te vangen. Deze bestemmingsreserve is niet langer nodig geacht en derhalve opgeheven. In 2022 is besloten een bestemmingsreserve op te bouwen voor de herontwikkeling van het museum. Deze reserve zal worden aangewend voor toekomstige investeringen in het museum.

De voorziening groot onderhoud is langlopend. In 2021 heeft het Spoorwegmuseum een nieuwe huurovereenkomst afgesloten met NS Vastgoed voor de huur van de opstallen en terreinen van en rondom het Maliebaanstation. Daarbij is ook een nadere uitwerking gemaakt van het uit te voeren groot onderhoud op basis van de gewijzigde verantwoordelijkheid. In 2023 is het MJOP geactualiseerd. Op basis van dit extern advies rapport is duidelijk geworden wat de behoefte is aan groot onderhoud. Met de onderbouwing van dit MJOP is de voorziening groot onderhoud bijgesteld met een extra dotatie van € 629.358.

Het Spoorwegmuseum is niet verzekerd voor de kosten gerelateerd aan de (langdurige) afwezigheid van zieken. Ultimo boekjaar 2023 is een voorziening gevormd voor de medewerkers die langdurig ziek zijn, aangevuld met de geschatte langdurig zieken op basis van ervaringscijfers. Dit heeft geleid tot een vrijval van € 107.857 aan de voorziening langdurig zieken.

De overige voorzieningen bestaan uit de financiële claims en geschatte juridische kosten die voortvloeien uit lopende geschillen. De casus betreffende depot Blerick, die was opgenomen in de vorige jaarrekening, is nog actueel.

De voorziening herontwikkeling is in 2014 opgezet en betreft ontvangen gelden van de VriendenLoterij inzake het geoormerkt werven van loten. Deze gelden worden door het Spoorwegmuseum besteed aan de publieksfunctie en presentatie van de collectie. In het verlengde hiervan worden de gelden door het Spoorwegmuseum aangewend om (grotere) toekomstige investeringen hierin mogelijk te maken. In 2024 zal voor het project achterterrein van deze voorziening gebruik worden gemaakt.

De afkoop van een deel van de huur van het nieuwe depot in Blerick (zie tevens Financiële vaste activa) werd extern gefinancierd. Het kortlopende deel van de schuld werd opgenomen onder de overlopende passiva. Deze schuld is kwijtgescholden door de Stichting Fondsenbeheer Spoorwegmuseum en als bijdrage verantwoord in de staat van baten en lasten.

De huurcontracten met NS Vastgoed B.V. betreffen de opstallen en terreinen van en rondom het Maliebaanstation en het kantoorgebouw. Het contract voor het Maliebaanstation is per 1 mei 2021 vernieuwd en loopt tot 1 mei 2051. In het contract is opgenomen dat de huurprijs na tien jaar opnieuw wordt bezien, er is dus geen sprake van jaarlijkse indexatie. Het contract voor het kantoorgebouw loopt tot 1 januari 2027. De huur wordt jaarlijks aangepast op basis van de wijziging van de consumentenprijsindex. Op basis van de contractueel vastgelegde berekening zou dit met de bovengemiddeld sterk gestegen CPI leiden tot een onevenredige stijging van de huur. Dit komt met name door de energiecomponent en die maakt geen onderdeel uit van de huur. De indexverhoging voor 2023 is door NS Vastgoed B.V. daarom neerwaarts bijgesteld (van 14% naar 6%).

De huur van het depot in Blerick betreft een contract met BOEi dat is ingegaan op 1 oktober 2012 met een looptijd van 25 jaar tot 1 oktober 2037. Een deel van de huur is bij aanvang afgekocht, de resterende huur is opgenomen als niet uit de balans blijkende verplichting. De huur wordt jaarlijks aangepast op basis van de wijziging van de consumentenprijsindex.

De huur voor de sporen Maliebaanstation betreft een contract met ProRail dat is ingegaan per 1 oktober 2013 met een looptijd van 25 jaar tot 1 oktober 2038. De huur wordt jaarlijks aangepast op basis van de wijziging van de consumentenprijsindex.

De Operational Lease betreft de verplichting voor Dark Fiber Leased Lines. Dit behelst een verplichting met een looptijd van 36 maanden eindigend in 2026.

Het Spoorwegmuseum kan sinds 1 oktober 2007 op basis van haar financieringsbehoefte een gemotiveerde aanvraag bij de Stichting Fondsenbeheer Spoorwegmuseum indienen. Voor het jaar 2024 heeft de Stichting met een extra bijdrage à € 765.340 het project registratiefabriek mogelijk gemaakt. Het is ter discretie van de stichting hoeveel middelen zij op welk moment aan het Spoorwegmuseum ter beschikking wenst te stellen. Het bedrag VriendenLoterij bestaat in 2023 uit een vaste bijdrage ad € 350.000 en een bijdrage uit geoormerkt werven ad € 352.315. De overige fondsen en sponsoring bestaat in 2023 uit een bijdrage van de Stichting STIBANS ad € 250.000 aan de restauratie van de Mat'36.

De coronasteun maatregelen zijn afgerond.

Per jaareinde bedroeg het aantal personeelsleden 110 (2022: 123) en gemiddeld waren er over het jaar 58,1 fte (2022: 59,6) in dienst.

Bezoldiging toezichthouders en bestuurders
Het bestuur van het Spoorwegmuseum bestaat uit een enkele persoon, derhalve is de informatie inzake de bezoldiging van de directeur/bestuurder achterwege gelaten. De toezichthouders van het Spoorwegmuseum ontvangen geen bezoldiging.