Personeel
Directie en MT
In het jaar 2024 is bijna een geheel nieuw MT geïnstalleerd. Alleen Hoofd Collecties Peter-Paul de Winter was al MT lid. Vanaf januari is Leontien Lems gestart als Directeur-bestuurder, Martin van Leussen is vanaf februari aangesloten als Hoofd Financiën en IT. Marleen Schlichting, die al langer werkzaam is bij het Spoorwegmuseum, is ook in februari gestart als Hoofd Fondsenwerving, Marketing & Communicatie. Vanaf augustus completeert Loet Schledorn het team als Hoofd Exploitatie.
Leren en ontwikkelen
Het Spoorwegmuseum vindt voortdurend leren en ontwikkelen belangrijk. Op tal van plekken wordt gewerkt aan de persoonlijke en professionele groei van medewerkers. Soms gebeurt dit door medewerkers een opleiding te laten volgen, en soms door externe experts te koppelen aan medewerkers, waardoor er coaching on the job plaatsvindt. In 2024 is hiermee een gerichte start gemaakt, met de ambitie om dit de komende jaren uit te bouwen tot een structureel onderdeel van het bedrijfsproces.
- Professionalisering van het projectmatig werken door het volgen van een PRINCE2-training, zowel voor projectleiders als projectmedewerkers.
- Professionalisering van de vrijwilligersorganisatie, gericht op betere begeleiding en ondersteuning.
- Training in fondsenwerving voor medewerkers die betrokken zijn bij acquisitie en sponsoring.
- Informatiebijeenkomst over wijzigingen voor zzp’ers per januari 2025, met aandacht voor wet- en regelgeving.
- Samenwerking met externe partners, waaronder de HKU, gericht op kennisdeling en innovatie.
- Het plaatsen van stagiaires binnen verschillende afdelingen.
- Invoering van ‘Het Goede Gesprek’ als basis voor reflectie en ontwikkelgerichte gesprekken tussen medewerkers en leidinggevenden.
Deze initiatieven vormen samen een stevige basis voor een leercultuur binnen het museum, en hierdoor werken we allemaal mee aan de verdere professionalisering en het Spoorwegmuseum naar de toekomst.
Verzuim
Per 31-12-2024 telde het Spoorwegmuseum 121 medewerkers, dit is 69,4 fte.
Het verzuimcijfer van 2024 bij het Spoorwegmuseum is 8,71%. Ten opzichte van 2023 (6,95%) is dit een stuk hoger. In 2024 zijn er helaas binnen het Spoorwegmuseum een aantal langdurig verzuimende medewerkers geweest (6,69%) dit heeft een groot effect op het verzuimpercentage. De langdurig verzuimmeldingen zijn niet werk gerelateerd.
(Landelijke cijfers 2024: 5,2% en 2023: 5,3%)
Vanaf de tweede helft van 2024 wordt er meer gestuurd op het verzuim, het casemanagement van een aantal langdurige verzuim medewerkers ligt bij HR en er is ook een procedure verzuim opgesteld. In deze procedure die iedere medewerker heeft ontvangen staat onder hoe en waar mensen zich moeten ziekmelden en dat bij een derde ziekmelding in één jaar er een verzuimgesprek volgt. Ook is de wet Poortwachter even kort uitgelegd. De verwachting is dat de verzuimcijfers in 2025 lager worden.
Personeelsbijeenkomsten
Personeelsuitje
Op 8 september was het jaarlijkse personeelsuitje. Deze keer bleven we in Utrecht.
Eerst werden alle collega’s in het Maliebaanstation uitgedaagd met een pubquiz over de mooie stad Utrecht. Vervolgens gingen alle collega’s in groepjes Utrecht in voor o.a. een stadswandeling met gids en het beklimmen van de Domtoren. De dag werd afgesloten met een diner en dansen bij Museum Sonnenborgh.
Kerstborrel
Voor de start van Winter Station vond de jaarlijkse kerstborrel plaats. Voor het eerst waren ook alle vrijwilligers uitgenodigd, dit werd zeer gewaardeerd. Voorgaande jaren hadden de vrijwilligers een aparte oliebollenborrel. Bij de kerstborrel kregen ook alle medewerkers en vrijwilligers een kerstattentie.
Kwartaalbijeenkomsten
Gedurende het jaar 2024 zijn er vanuit het MT ook een aantal personeelsbijeenkomsten georganiseerd waarbij onder andere cijfers, toekomstplannen en projecten werden gepresenteerd. Ook werd er iedere personeelsbijeenkomst aandacht besteed aan een item uit de collectie van het museum.
Lunchsessies
Verder zijn er vanuit het MT een aantal lunchmomenten gepland waarbij medewerkers van het museum konden lunchen en praten met de leden van het MT over ideeën en ervaringen binnen het museum.
Leasefiets regeling
In oktober introduceerde het Spoorwegmuseum een nieuwe secundaire arbeidsvoorwaarde: een leasefietsregeling voor medewerkers. Via dit plan kunnen personeelsleden op fiscaal voordelige wijze een fiets leasen, mede dankzij een maandelijkse werkgeversbijdrage. De regeling is beschikbaar voor medewerkers met een vast dienstverband of minimaal één jaar in dienst. Hiermee stimuleert het museum duurzame mobiliteit én gezond woon-werkverkeer. De leasefietsregeling is een aantrekkelijk extraatje dat goed aansluit bij de inzet van het museum om een prettige en eigentijdse werkomgeving te bieden.
Ondernemingsraad
Verkiezingen
In september waren er OR-verkiezingen en is er een nieuwe ondernemingsraad aangetreden. Daarin zijn alle geledingen van het museum vertegenwoordigd via kiesgroepen. De OR bestaat uit 7 leden verdeeld in de kiesgroepen kantoor (2 leden), publieksdienst (2 leden), hulpkrachten (1 lid), acteurs en EduTRAINers (1 lid) en Technische Dienst (1 lid).
Algemeen beeld
Het jaar 2024 stond in het teken van herstructurering, verduidelijking van verantwoordelijkheden en voorbereiding op toekomstige vernieuwingen binnen het Spoorwegmuseum. Er is veel werk verzet rondom onderhoud, arbeidsomstandigheden, personeelsbeleid, cultuurcodes en de betrokkenheid van vrijwilligers.
Arbeidsomstandigheden en veiligheid
De RI&E bracht knelpunten aan het licht en bevestigde het ontbreken van een overkoepelend arbobeleid. Er wordt gewerkt aan een plan van aanpak. Het Medewerkers Tevredenheid Onderzoek (MTO) wees op goede onderlinge sfeer, maar ook op eilandvorming, gebrek aan visie en weinig ontwikkelingsmogelijkheden. De OR pleit voor meer transparantie, beleid op sociale veiligheid en implementatie van de culturele sectorcodes.
Lerende organisatie
Op initiatief van de bestuurder is het Spoorwegmuseum gestart met de gefaseerde uitrol van de PRINCE2-opleiding. Deze stap volgt uit de resultaten van het MTO, waarin onder meer werd aangegeven dat er behoefte is aan meer onderlinge samenwerking, duidelijke beslisstructuren en gerichte opleidingsmogelijkheden. Met deze aanpak versterkt het museum de projectsturing én wordt de eilandjescultuur doorbroken.
Personeelsbeleid
Het jaarurencontract is geïntroduceerd op vrijwillige basis voor PD-medewerkers, passend bij de museumpraktijk. De OR volgt de invoering kritisch.
Vrijwilligersbeleid
De bestuurder constateerde dat er geen structureel vrijwilligersbeleid is. Vrijwilligers zijn onmisbaar, maar missen een eigen plek, aanspreekpunt en uniforme behandeling. Er is inmiddels een coördinator aangesteld vanuit de vrijwilligersgroep.
Cultuurcodes en sociale veiligheid
De OR heeft actief aandacht gevraagd voor de Codes van de culturele sector. De directie deelt deze urgentie. De Governance Code wordt al toegepast; Fair Practice, Diversiteit & Inclusie en Sociale Veiligheid worden verder uitgewerkt in inspiratiesessies en beleid.
Toekomstvisie
De OR en bestuurder kijken uit naar de toekomst met behoud van het museale verhaal én verbinding met het heden. De OR benadrukt het belang van participatie van medewerkers bij koersbepaling.
Vrijwilligers
In het Spoorwegmuseum zijn op veel fronten vrijwilligers actief. Deze groep is ooit ontstaan uit een aantal gepassioneerde Blokkendoos liefhebbers. In de loop der jaren is deze groep gegroeid tot circa 140 vrijwilligers en zijn de activiteiten steeds verder verbreed. De vrijwilligers maken het voor het museum mogelijk om zaken te realiseren die anders niet lukken. Een korte opsomming van een aantal resultaten, zonder hierbij te pretenderen volledig te zijn.
Restauratie en onderhoud collectie
De woensdag-, donderdag- en zaterdaggroep heeft meerdere restauratieprojecten uitgevoerd. De beschadigde perronbank op het voorplein is volledig hersteld. Diverse onderdelen van de collectie, waaronder stoomlocomotieven, zijn ontroest en geconserveerd. Ook zijn treinen grondig schoongemaakt, zowel van binnen als van buiten. De HSM-D bagagewagen is omgebouwd tot educatieve ruimte.
Groenonderhoud terrein
De vrijwilligers verantwoordelijk voor het groenonderhoud hebben zich ingezet om het terrein opgeruimd en toegankelijk te houden. Het oprukkende groen is succesvol teruggedrongen.
ECM Certificaat
De technische groep vrijwilligers heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het behalen van het ECM-certificaat (Entity in Charge of Maintenance). Dit Europese certificaat bevestigt dat het Spoorwegmuseum voldoet aan de normen voor onderhoud van rijdend materieel. Dankzij deze prestatie konden de Mat’54 en Mat’46 in de zomer weer terugkeren op het spoorwegnet.
Depot Blerick
In Blerick is gewerkt aan de restauratie van diverse treinen. De Blauwe Engel is voorbereid voor overdracht aan de ZLSM, ondanks zware waterschade. Daarnaast is rangeerlocomotief 605 opnieuw geschilderd. Er is ook voortgang geboekt in de inventarisatie van collectieonderdelen en reserveonderdelen.
Collectiebeheer en bibliotheek
In Utrecht is door vrijwilligers verder gewerkt aan de inventarisatie van de bibliotheek- en postzegelcollectie. Deze ondersteunende collecties worden stapsgewijs beter toegankelijk gemaakt.
Digitalisering en crowdsourcing
Tijdens het project ‘Registratiefabriek’ is de collectie digitaal vastgelegd. Aansluitend is een crowdsourcingproject gestart waarbij vrijwilligers vanuit huis foto's beschrijven in Atlantis, het collectieregistratiesysteem. Hun inzet draagt bij aan het beter toegankelijk maken van het beeldmateriaal en het behoud van visueel erfgoed.
Onmisbare inzet
De inzet van vrijwilligers is van grote waarde voor het museum. Hun betrokkenheid en enthousiasme vormen een onmisbare schakel in het behoud en de ontsluiting van het spoorweg-erfgoed.